Gabay sa Publiko
GABAY PARA SA MGA HOTEL

G. Mga dapat pagkuhanan ng impormasyon at advisories ukol sa 2019-nCoV

  1. Ang lahat ay hinihikayat na huwag nang magpakalat ng mga unverified na mga ulat at fake news, upang iwasan ang takot at stress na dulot nito.

  2. Para sa mga opisyal na anunsyo at advisories, inaanyayahan ang lahat na bumisita at kumuha lamang ng impormasyon sa mga opisyal na DOH channels:

    1. Website: https://www.doh.gov.ph/2019-nCoV  

    2. Facebook: https://www.facebook.com/OfficialDOHgov/

    3. Twitter: https://twitter.com/DOHgov

    4. Ang mga materyales ng DOH para sa health promotion (hal. infographics, social media cards, atbp.) ay maaaring gamitin at i-reproduce ng libre para sa mga komunidad.

 

GABAY PARA SA MGA OVERSEAS FILIPINO REPATRIATES

A. Mga pangkalahatang alituntunin

  1. Ang pagbabalik sa Pilipinas ng Overseas Filipinos (OFs) mula sa China (repatriation) ay isasagawa sa pakikipag-ugnayan sa health authorities ng China. Ang OFs na may health clearance at mga asymptomatic o mga walang sintomas lamang bago sumakay ng eroplano ang susuriin ng mga Philippine Health Emergency Response Team (HERT) sa tulong ng mga airline crew upang makabalik ng bansa.

  2. Ang pagbabalik sa Pilipinas ng Overseas Filipinos (OFs) mula sa China (repatriation) ay isasagawa sa pakikipag-ugnayan sa health authorities ng China. Ang OFs na may health clearance at mga asymptomatic o mga walang sintomas lamang bago sumakay ng eroplano ang susuriin ng mga Philippine Health Emergency Response Team (HERT) sa tulong ng mga airline crew upang makabalik ng bansa.

  3. Habang nasa byahe ang mga repatriate, sila ay sasamahan ng mga Philippine HERT pati ng mga Aviation Doctor upang magsagawa ng in-flight assessment and reassessment. Lahat ng miyembro ng HERT na ide-deploy ay sasailaim sa orientation base sa International Civil Aviation Organization.

  4. Ang mga proseso sa pagdating ng mga repatriate at mga HERT ay alinsunod sa Philippine security and safety regulations at Customs, Immigration and Quarantine (CIQ) protocols.  

  5. Lahat ng mga repatriate pati ang kanilang mga kasamang HERT ay kailangang sumailalim sa mandatory quarantine nang hindi bababa sa labing apat (14) na araw ayon sa existing rules and regulations.

  6. Ang mga pasilidad sa transportasyon na isasaayos ng airline handler sa koordinasyon sa Bureau of Quarantine (BOQ) ay dapat masigurong may privacy, madaling ma-access, at mabilis ang paghatid sa holding facility.

  7. Ang mga protokol ng Infection Prevention and Control (IPC) ay kailangang sundin sa lahat ng pagkakataon mula sa lugar ng pinanggalingan (hal. China) patungo sa bababaan (hal. Clark Airport, Pilipinas) at sa loob ng holding facility.

  8. Ang routine care at case management para sa mga non-infectious condition sa holding facility ay dapat na nakaayon sa clinical practice guidelines.

  9. Kailangang maibigay sa mga repatriate at mga miyembro ng HERT ang Mental Health and Psychosocial Services (MPHSS).

  10. Ang DOH issuances sa team mobilization ang pagbabasehan ng deployment procedures ng mga HERT

 

B. Mga protocol sa pag-alis

  1. Ang lahat ng mga potensyal na repatriate ay dapat sumailalim sa pre-departure counseling at briefing bago ma-endorso sa Department of Foreign Affairs (DFA).

  2. Isasagawa ng DFA at BOQ ang wastong pag-refer at pag-endorso kasunod ng pagsumite ng mga repatriate ng kanilang mga impormasyon at dokumento.

  3. Ang pagpo-proseso sa repatriation ay dapat na sundin ang mga protokol ng China sa pag-isyu ng public health clearance. Mangyaring ang public health clearance ay hindi ma-i-isyu sa mga repatriate, may notipikasyon na manggagaling sa health authorities ng China na kailangang masiguro ang kaligtasan at kalusugan ng mga repatriate na may sintomas.

  4. Ang lahat ng mga repatriate ay kailangang sumailalim sa pre-boarding thermal scanning. Ang mga may lagnat at/o ubo ay hindi papayagang makasakay ng eroplano.

  5. Lahat ng pasahero ay kailangang sumagot at ipasa habang nasa byahe ang ibibigay sa kanilang passenger’s locator card/health declaration checklist.

  6. Ang eroplano ay dapat na may sapat na Standard Precaution Kits.

  7. Pag-a-anunsyo ng mga airline handler kapag malapit nang lumapag ang eroplanong may mga repatriate. Kailangan ding masiguro na ligtas ang airport para sa mga OF at limitahan lamang ang pagpasok ng media.

  8. Pagsasaayos ng land transport mula sa airport patungong holding facility. Mas mabuting highly-tinted ang sasakyan at sa pagitan ng mga oras mula alas-10 ng gabi hanggang alas-4 ng umaga upang mas maiksi ang oras ng byahe.

  9. Kailangang siguruhin muna ng Philippine Repatriation Team na nakasakay na sa eroplano ang lahat ng mga repatriate bago sila sumakay sa eroplano.

 

C. Mga protocol habang bumibiyahe

  1. Ang lahat ng mga repatriate, cabin crew, at iba pang staff ng eroplano ay dapat sundin ang mga standard precaution kasama na ang regular na tamang paghuhugas ng kamay at pagtakip ng ilong at bibig kapag uubo o babahing.

  2. Kailangang siguruhin ng mga cabin crew ang kaligtasan at kalinisan sa paghahawak at pagbibigay ng mga pagkain at iba pang mga produkto.

  3. Kailangang siguruhin ng pilot-in-command ng eroplano na kung sinumang pasahero ang magkakaroon ng lagnat, ubo, o sipon ay agad na ma-i-report sa air traffic control upang agad na maisaayos ang probisyon ng special medical personnel at mga kakailanganing kagamitan.

  4. Ang pasaherong nagkaroon ng lagnat, ubo, at/o sipon ay kailangang mailayo sa ibang mga pasahero, kung posible, pagsisilbihan ito ng cabin crew.

 

D. Mga protocol sa pagdating

  1. Ang pagdating ng mga repatriate ay dapat na coordinated sa Clark International Airport.

  2. Ang Quarantine Medical Officer ay dapat na magsagawa ng initial examination and screening sa mga OF gamit ang thermal camera bago bumaba ng eroplano ang mga repatriate.

  3. Sinumang repatriate ang nagkaroon ng mga sintomas habang nasa byahe ay dapat na dalhin sa pinakamalapit na referral hospital gamit ang ambulansya ng BOQ.

  4. Ang immigration and customs processing ay agad na dapat maisagawa. Lahat ng kinakailangang dokumento ay dapat na makolekta sa loob ng eroplano.

  5. Dapat na isaayos ng Clark International Airport ang pag-transport ng cases with non-infectious diseases. Lahat ng mga repatriate na walang sintomas ay agad na pasasakayin sa sasakyan na maghahatid sa kanilang nakatakdang destinasyon.

  6. Ang sanitary handling ng mga bagahe ng mga pasahero ay dapat na siguruhin ng mga airline handler.

 

E. Pagbiyahe patungo sa quarantine facility

  1. Ang sasakyang may sakay na mga repatriate at miyembro ng HERT ay ihahatid mula sa paliparan patungong quarantine facility na may mga rutang isinaayos kasama ng Highway Patrol Group.

  2. Ang routine IPC protocols ay kailangang sundin sa lahat ng pagkakataon.

  3. Ang pagpasok ng mga karagdagang ambulansya ng DOH Hospitals ay dapat na maisaayos sa pagbababaan ng mga repatriates.

  4. Ang mga eroplano at iba pang mga sasakyang gagamitin ay dapat na ma-disinfect nang wasto at mabuti.

 

GABAY SA PANGANGASIWA NG MGA LABI NG MGA BIKTIMA NG COVID-19

A. Mga pangkalahatang alituntunin

  1. Ang lahat ng mga tauhan na humahawak ng labi ay dapat magsuot ng Personal Protective Equipment (PPE) habang isinasagawa ang kanilang mga gawain. Ang lahat ng mga PPE ay dapat itapon pagkatapos gamitin.

  2. Ang pagpapalibing, kung saan ang mas mainam na paraan ay kremasyon, ay dapat gawin sa loob ng 12 oras ng kamatayan. Hangga't maaari rin, ang paglibing ay gawing naaayon sa relihiyon o kaugalian ng namatayan.

  3. Ang impormasyon tungkol sa mga crematoriums at mortuaries na kinontrata para sa cremation o paglibing ng mga labi ay gawing kumpidensyal.

  4. Dapat ipaalam agad sa Bureau of International Health Cooperation (BIHC) kung may namatay na mga dayuhan. Ang BIHC ang magpapaalam sa Department of Foreign Affairs (DFA) at ang DFA ang magpapaalam naman sa mga embahada.

  5. Ang mga alituntunin ng Bureau of Quarantine (BOQ) ay dapat mahigpit na sundin sa pagpapadala ng abo ng mga namatay na dayuhan pagkatapos ng cremation.

 

B. Paghatid ng labi mula sa Isolation Area papunta sa sementeryo o crematorium

  1. Ilipat ang labi sa mortuary sa lalong madaling panahon.

  2. Balutin ang labi ng tela at ilagay sa leak-proof na cadaver bag. Dapat i-zip o i-sara ang cadaver bag gamit ang teyp at bandage strips.

  3. I-decontaminate ang labas ng cadaver bag gamit ang hypochlorite solution (50-100 ppm) o anumang disinfectant na aprubado ng ospital.

  4. Tiyakin na ang labi ay nakalagay sa loob ng isang selyadong cadaver bag na hindi tatagusan bago ito ihatid sa pathology department o mortuary upang maiwasan ang pagtagas ng likido mula sa katawan.

  5. Kung maayos ang pagkalagay ng labi sa selyadong cadaver bag, ito ay pwedeng nang ihatid sa mortuary at crematorium, o ilagay sa loob ng kabaong para sa libing.

  6. Hindi pahihintulutan ang pagbukas ng cadaver bag at pag-alis ng labi mula dito sa anumang pagkakataon.

  7. Ang punerarya ang dapat maghatid ng labi sa libinganan o crematorium. Dapat madisimpekta kaagad ang ginamit na sasakyan pagkatapos.

 

C. Pakikipag-ugnayan sa embassies (para sa mga hindi nakatira sa Pilipinas)

  1. Sa pamamagitan ng BIHC, dapat ipagbigay-alam ng health facility sa tanggapan ng konsulado kaagad ang pagkamatay ng kanilang mamamayan, mabigyan din ng pagkakataon upang matukoy ang wastong paraan ng libing alinsunod sa relihiyon o kaugalian ng namatay.

  2. Kung sakaling ang pakikipag-ugnayan sa tanggapan ng konsulado o kamag-anak ng namatay ay naantala o hindi magawa pagkatapos ng pagsisikap na sila ay makausap, ang mga labi ng dayuhan ay dapat ilibing sa loob ng 12 oras.

D. Mga kinakailangan para sa libing o cremation

  1. Ang manggagamot ay dapat:

    1. Mag-palabas ng death certificate;

    2. I-report ang ipagkamatay sa City / Municipal Health Office (CHO / MHO) sa loob ng 48 oras; at

    3. Iparehistro sa local civil registrar sa loob ng 30 araw pagkatapos ng kamatayan.

  1. Dapat makumpleto ng health facility ang lahat ng mga kinakailangang  dokumento na may kaugnayan sa libing/cremation sa pakikipag-ugnayan sa CHO/MHO.

  2. Walang libing/cremation ang magaganap kapag walang maipakitang wastong death certificate.

 

E. Pamamaraan ng paglibing at cremation

  1. Kung maari ay iwasan ang paghipo sa mga labi.

    1. Kung ang tao ay namatay sa labas ng isang health facility, ang universal precautionary measures ang dapat sundin ng mortuary o punerarya.

    2. Kung ang tao ay namatay sa loob ng isang health facility, ang paglilista sa namatay ay dapat gawin ng lokal na opisyal ng kalusugan o manggagamot, at ang mga universal precautionary measures ay dapat sundin.

  1. Ang paglilinis ng mga labi, gaya ng pag-aayos ng buhok at kuko, pag-ahit, at pag-embalsamo ay ipinagbabawal.

  2. Para sa mga ililibing:

    1. Tanging ang mga miyembro ng pamilya ng namatay na nasa sapat na gulang ang pinahihintulutang dumalo sa libing.

    2. Ang mga labi ay dapat ilagay sa isang matibay, hindi natatagusan at selyadong metal na kabaong.

    3. Ang mga labi ay hindi dadalhin sa anumang lugar ng pagpupulong ng publiko. Ang pagtingin sa namatay ay hindi pinahihintulutan.

  3. Para sa mga cremations:

    1. Ang cremains (abo ng labi na sumailalim sa cremation) ay dapat pino at nakasiksik sa tamang lalagyan ng cremain bago ibigay sa mga kamag-anak ng namatay.

    2. Ang mga cremain ay dapat mailagay sa isang sisidlan na may minimum na kapasidad ng 0.0049 cubic meter at gawa sa polyethylene na may liner bag (preformed 5 mil plastic), locking tie, at identification label.

    3. Ang mga pampubliko at pribadong sementeryo o pribadong libingan ay dapat nakatalaga para sa mga labi/cremains. At kung nais ng mga kamag-anak ng namatay, ang mga cremains ay papayagan lamang dalhin sa naitalagang sisidlan.

 

F. Pagdala ng mga cremain

  1. Ang DFA at BIHC ay magkasamang kukuha ng Transfer Permit, na ipalalabas ng Bureau of Quarantine (BOQ).

  2. Ang pagpapadala ng mga cremain sa ibang bansa ay dapat naaayon sa umiiral na mga regulasyon ng BOQ. Ang pag-transport sa mga dayuhang port ay mangangailangan ng Quarantine Permit mula sa BOQ bago ipadala.

 

Pages